اشتباهات رایج در جوشکاری در هوای سرد

حتی اگر از تجهیزات مناسب استفاده شود، برخی اشتباهات می‌توانند کیفیت جوش را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهند. رایج‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

۱. شروع جوشکاری بدون پیش‌گرم

بعضی از جوشکاران تنها به دلیل پایین نبودن بیش از حد دمای هوا، مرحله پیش‌گرم را حذف می‌کنند. در حالی که دمای خود قطعه ممکن است بسیار پایین‌تر از دمای محیط باشد، به‌ویژه اگر مدت زیادی در فضای باز قرار گرفته باشد.

۲. استفاده از الکترود مرطوب

الکترودهایی که رطوبت جذب کرده‌اند، یکی از اصلی‌ترین عوامل ایجاد ترک هیدروژنی هستند. حتی اگر ظاهر الکترود سالم باشد، جذب رطوبت می‌تواند کیفیت جوش را کاهش دهد.

۳. گرم کردن موضعی و غیریکنواخت

گرم کردن تنها یک نقطه از قطعه باعث ایجاد اختلاف دمای زیاد و افزایش تنش‌های حرارتی می‌شود. پیش‌گرم باید تا حد امکان به‌صورت یکنواخت در اطراف محل جوش انجام شود.

۴. جوشکاری روی سطح یخ‌زده یا مرطوب

وجود حتی مقدار کمی یخ، برف یا شبنم روی سطح فلز می‌تواند باعث ایجاد تخلخل، ترک و ناپایداری قوس شود.

۵. افزایش بی‌دلیل آمپر

برخی تصور می‌کنند در هوای سرد باید آمپر را به میزان زیادی افزایش داد؛ اما این کار می‌تواند باعث بریدگی کناره جوش، پاشش زیاد و کاهش کیفیت ظاهری و مکانیکی اتصال شود.

کنترل دمای بین پاس‌ها (Interpass Temperature)

در جوشکاری چندپاسه، تنها پیش‌گرم اهمیت ندارد؛ دمای بین پاس‌ها نیز باید کنترل شود.

اگر فاصله بین پاس‌ها زیاد باشد و قطعه بیش از حد سرد شود، احتمال ایجاد ترک و تنش‌های داخلی افزایش پیدا می‌کند.

به همین دلیل در بسیاری از دستورالعمل‌های جوشکاری (WPS)، علاوه بر دمای پیش‌گرم، محدوده دمای بین پاس‌ها نیز مشخص می‌شود.

آیا پس از جوشکاری باید قطعه را به‌آرامی سرد کرد؟

در بسیاری از پروژه‌های حساس، پاسخ مثبت است.

پس از پایان جوشکاری، نباید اجازه داد قطعه به‌طور ناگهانی در معرض سرمای شدید قرار گیرد.

برای کاهش سرعت سرد شدن می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

• استفاده از پتو یا عایق نسوز
• پوشاندن محل جوش با الیاف سرامیکی
• قرار دادن قطعه در محیطی با دمای کنترل‌شده
• جلوگیری از وزش مستقیم باد سرد روی محل جوش

سرد شدن تدریجی، تنش‌های حرارتی را کاهش داده و احتمال ایجاد ترک را کمتر می‌کند.

تأثیر باد در کیفیت جوش

در محیط‌های باز، تنها دمای پایین مشکل‌ساز نیست؛ وزش باد نیز می‌تواند کیفیت جوش را تحت تأثیر قرار دهد.

باد باعث می‌شود:

• سرعت سرد شدن فلز افزایش یابد.
• قوس الکتریکی ناپایدار شود.
• در فرآیندهای گازی مانند MIG و TIG، گاز محافظ از اطراف حوضچه جوش پراکنده شود.
• احتمال اکسید شدن فلز مذاب افزایش یابد.

به همین دلیل در هوای سرد و بادی، استفاده از بادگیر یا محافظ اطراف محل جوش توصیه می‌شود.

نکات ایمنی جوشکاری در زمستان

هوای سرد علاوه بر کیفیت جوش، ایمنی جوشکار را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

برای کاهش خطرات، رعایت این نکات ضروری است:

• از لباس کار خشک و عایق استفاده کنید.
• دستکش خیس را تعویض کنید.
• کابل‌های جوش را از برف، آب و یخ دور نگه دارید.
• از سالم بودن عایق کابل‌ها اطمینان حاصل کنید.
• روی سطوح لغزنده و یخ‌زده با احتیاط کار کنید.
• در محیط‌های بسته، تهویه مناسب را فراموش نکنید.

جمع‌بندی

جوشکاری در هوای سرد نیازمند دقت و برنامه‌ریزی بیشتری نسبت به شرایط عادی است. کاهش دمای فلز پایه، افزایش سرعت سرد شدن حوضچه جوش و جذب رطوبت توسط الکترودها، همگی می‌توانند باعث کاهش کیفیت اتصال و ایجاد عیوبی مانند ترک، تخلخل و نفوذ ناکافی شوند.

با رعایت اصولی مانند پیش‌گرم مناسب، انتخاب الکترود کم‌هیدروژن، خشک نگه داشتن سطح قطعه و الکترود، تنظیم صحیح آمپر، کنترل دمای بین پاس‌ها و جلوگیری از سرد شدن ناگهانی، می‌توان حتی در شرایط سرد نیز جوش‌هایی با کیفیت بالا و مطابق استاندارد اجرا کرد.

در نهایت، باید به این نکته توجه داشت که هیچ عدد یا جدول عمومی جایگزین دستورالعمل جوشکاری (WPS) و الزامات استانداردهای پروژه نیست. در پروژه‌های صنعتی و سازه‌های حساس، همواره تصمیم‌گیری درباره دمای پیش‌گرم، نوع الکترود و پارامترهای جوشکاری باید بر اساس مشخصات فنی پروژه و نظر مهندس جوش انجام شود.